A ka rrezik për mpiksjen e gjakut nga vaksina AstraZeneca?

101

Nga James Gallagher, 

Mpiksjet e pazakonta të gjakut në tru janë zbuluar tek disa njerëz pasi iu është injektuar vaksina Oxford-AstraZeneca.

Këto “tromboza të sinusit venoz cerebrale” ose CVST kanë bërë që disa vende, përfshirë Gjermaninë, Francën dhe Kanadanë, të kufizojnë grupmoshat që marrin dozën e AstraZeneca.

Megjithatë, Organizata Botërore e Shëndetësisë dhe Agjencia Evropiane e Barnave thonë se përfitimet e vaksinës tejkalojnë çdo rrezik.

Shkencëtarët dhe rregullatorët e sigurisë së ilaçeve në të gjithë botën po përpiqen të kuptojnë nëse vaksina po shkakton vërtet këto efekte anësore.

A shkakton vaksina mpiksje gjaku?

Për momentin, nuk e dimë, raporton BBC.

Agjencia Evropiane e Barnave (EMA), e cila ka rishikuar të dhënat e sigurisë, thotë se ato “nuk janë provuar, por janë të mundshme”.

Organizata duhet të kuptojë nëse mpiksjet e raportuara janë një efekt anësor apo një rastësi që do të kishte ndodhur natyrshëm. Nëse, nga ana tjetër, një në çdo 10,000 njerëz do të kishte mpiksje serioze gjaku, përgjigja do të ishte e qartë.

Unë kam folur me shkencëtarë të respektuar disa prej të cilëve janë skeptikë, të tjerët gjithnjë e më të bindur.

Disa tregojnë për natyrën jashtëzakonisht të pazakontë të mpiksjeve si një shenjë që diçka mund të ndodhë. Ato shpesh shfaqen në të njëjtën kohë me nivelet e ulëta të trombociteve të gjakut, të cilat janë një nga përbërësit kryesorë të një mpiksje dhe antitrupat e lidhur me çrregullime të tjera të mpiksjes që shfaqen në gjak.

Të tjerët thonë se nuk ka prova të mjaftueshme dhe rastet e raportuara mund të shkaktohen edhe nga Covid-19, i cili vetë lidhet me mpiksjen jonormale.

Sa i madh mund të jetë rreziku?

Mbetet plotësisht e mundur që rreziku të jetë zero pasi vaksinat nuk janë provuar të shkaktojnë mpiksjen e trurit.

Instituti gjerman Paul Ehrlich ka raportuar 31 tromboza të sinusit venoz cerebral dhe nëntë vdekje nga 2.7 milionë njerëz të vaksinuar atje.

Të dhënat më të fundit në Mbretërinë e Bashkuar raportuan 30 mpiksje gjaku dhe shtatë vdekje nga 18 milionë njerëz të vaksinuar.

Agjencia Evropiane e Barnave, e cila ka vlerësuar të dhëna nga e gjithë bota, vlerëson se ekziston rreth një në 100,000 rrezik i një mpiksjeje gjaku tek njerëzit nën moshën 60 vjeç të cilëve u është bërë vaksina AstraZeneca.

Kreu i organizatës i monitorimit të sigurisë, Dr Peter Arlett, tha se kjo ishte “më shumë nga sa prisnim të shihnim”.

 

Pse ka një ndryshim midis Mbretërisë së Bashkuar dhe Gjermanisë?

Ju mund të prisni të shihni të njëjtin numër të mpiksjeve të gjakut në vende të ndryshme nëse ato janë shkaktuar vërtet nga vaksina. Megjithatë, Britania e Madhe ka raportuar afërsisht të njëjtin numër të rasteve, pavarësisht vaksinimit të gati shtatë herë më shumë njerëzve se Gjermania.

Një argument është se lloji i njerëzve që vaksinohen është i ndryshëm.

Mbretëria e Bashkuar ka punuar, kryesisht, nga grupmoshat më të vjetra, ndërsa Gjermania ishte një nga vendet që fillimisht refuzoi të përdorë vaksinën për moshën mbi 65 vjeç për shkak të mungesës së të dhënave të provave. Në vend të kësaj, gati 90% e gjermanëve që kanë bërë vaksinën AstraZeneca mendohet të jenë nën 60 vjeç.

Efektet anësore në përgjithësi kanë tendencë të jenë më të rënda tek të rinjtë pasi ato kanë një përgjigje më të fortë imune, e cila ka qenë një arsye e spekuluar pse MB ka pasur më pak raste.

Sidoqoftë, CVST janë natyrshëm më të zakonshme tek gratë më të reja. Pra, nivelet e rrezikut natyror, nëse njerëzit vaksinohen apo jo, mund të kenë një rol gjithashtu.

Megjithatë, EMA tha se nuk kishte gjetur faktorë specifik rreziku siç janë mosha, gjinia ose historia mjekësore.

A është e sigurt vaksina AstraZeneca?

Asgjë në mjekësi nuk është plotësisht e sigurt, madje edhe terapi që janë shumë toksike nuk përdoren në rrethana të caktuara.

Barnat e kimioterapisë kanë efekte anësore brutale, por janë jashtëzakonisht të vlefshme; dhe madje edhe qetësuesit pa recetë si paracetamoli dhe ibuprofeni kanë efekte anësore të rënda, ato janë thjesht tepër të rralla.

Çfarë duhet të dini për sigurinë e vaksinave?

Vendimi i vërtetë është gjithmonë nëse përfitimet i tejkalojnë rreziqet.

Kjo është veçanërisht sfiduese në një pandemi. Normalisht që ilaçet do të mbështeteshin te “parimi paraprak” për të provuar sigurinë e duhur përpara se t’i jepnin një ilaç të ri një numri të madh të njerëzve. Por në një pandemi, çdo vonesë në vaksinimin e njerëzve do të kushtojë gjithashtu jetë njerëzish.

Bota po kontrollon të dhënat intensivisht, por qartësia do të kërkojë kohë.

/Descript.al/

Ky artikull është i shkruar nga gazetarët e Descript.al, gëzon të drejtën e autorësisë sipas Ligjit Nr. 35/2016, “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e lidhura me to”.

Shkrimi mund të ripublikohet nga mediat e tjera vetëm duke cituar Descript.al dhe në fund të vendoset linku i burimit, në të kundërt çdo shkelës do të mbajë përgjegjësi sipas Nenit 178 të Ligjit Nr/ 35/2016.