Çfarë pritet të ndodhë në bisedimet mes Greqisë dhe Turqisë?

61

Ndërsa ministri i jashtëm grek do të vizitojë Ankaranë të enjten, ekspertët thonë se bisedimet konsultative për të zgjidhur mosmarrëveshjet dypalëshe në detet Egje dhe Mesdhe nuk janë “premtuese”.

25 janari shënoi bisedimet e para të drejtpërdrejta midis Turqisë dhe Greqisë në gati pesë vjet pasi Athina pezulloi bisedimet në 2016.

Turqia ka hedhur poshtë pretendimet e kufijve detarë nga Greqia dhe administrata Qipriote Greke, duke theksuar se pretendimet e tyre të tepërta shkelin të drejtat sovrane të Turqisë dhe Turqve Qipriotë.

Vitin e kaluar, Ankaraja dërgoi disa anije për të eksploruar për burime gazi dhe energjie në Mesdheun Lindor, duke pohuar të drejtat e saj në rajon si dhe ato të Republikës Turke të Qipros Veriore (TRNC).

Udhëheqësit turq kanë theksuar vazhdimisht se Ankaraja është në favor të zgjidhjes së problemeve të pazgjidhura në rajon përmes ligjit ndërkombëtar, marrëdhënieve të fqinjësisë së mirë, dialogut dhe negociatave.

Duke vënë në dukje se “fakti që bisedimet vazhdojnë është në vetvete një shenjë pozitive”, Dimitris Tsarouhas, një ekspert në Universitetin Bilkent me qendër në Ankara, i tha Anadolu Agency: “Vizita nga ministri i jashtëm grek është një përpjekje për të shtuar vrullin pozitiv të muajve të fundit “.

“Nuk ka gjasa, megjithatë, që të arrihet ndonjë përparim i madh dhe vizita është më shumë një përpjekje për të mbajtur të hapura kanalet e komunikimit,” shtoi Tsarouhas.

Ai më tej deklaroi se “vizita vjen në një kohë kur BE po konsideron një version të rishikuar të një Axhende Pozitive për Turqinë dhe marrëdhëniet e saj me Bashkimin.”

“Turqia dëshiron të zvogëlojë tensionet dhe e di se Greqia mund të luajë një rol kryesor në proces. Të dy vendet nuk mund të përballojnë tensione të reja në rajon dhe po kërkojnë të demonstrojnë qëllimet e tyre të mira, veçanërisht në Bruksel,” shtoi ai.

Rifillimi i bisedimeve ‘i rëndësishëm’

Ilhan Tahsin, një gazetar që drejton një gazetë në internet në gjuhën turke në Thrakinë Perëndimore të Greqisë, gjithashtu vlerësoi rifillimin e bisedimeve midis Turqisë dhe Greqisë, duke thënë se ka “domethënie të madhe për të dy palët”.

“Sidoqoftë, duhet të theksohet se Greqia do të dalë përsëri me shumë ndryshime nëse bëhet fjalë për tryezën e negociatave me Turqinë. Prandaj, unë nuk pres që diçka pozitive të dalë nga këto takime,” tha Tahsin për Anadolu Agency.

Duke nënvizuar se pala greke është në bisedimet konsultative për të “nënkuptuar” se nuk është pala që lë dialogun, Tahsin tha: “Për çështjen e Egjeut dhe Mesdheut, dy vende kanë dallime që mund të përshkruhen si një hendek i gërryerjes”.

Ai tha se pala greke nuk do të linte mënjanë dallimet e saj lehtësisht.

Duke tërhequr vëmendjen për politikën e brendshme brenda Greqisë, Tahsin tha se nuk është “kurrë e mundur” që Greqia të bëjë ndonjë kompromis në Egje sepse “nëse ai bën një hap prapa, publiku grek nuk do ta falte kurrë një qeveri apo kryeministër të tillë”.

“Për shkak se të gjitha strategjitë e fitimit në politikën greke bazohen në retorikën ‘anti-Turqi’. Kjo nuk do të ndryshojë për shumë vite,” tha ai, duke shtuar se vetëm mbajtja e bisedimeve me Turqinë konsiderohet madje si një “kompromis”.

“Prandaj, unë mendoj se kjo vizitë e Dendias është një klishe për Greqinë,” shtoi Tahsin.

Në lidhje me kundërshtimet greke ndaj pozicionit të Turqisë për një pjesë të drejtë në Mesdheun Lindor, Tahsin tha se Athina nuk do ta pranonte kurrë modelin fitues të Ankarasë.

“Disa forca të huaja kanë përshpejtuar përpjekjet e tyre për të dominuar në të gjithë rajonin e Mesdheut përmes Greqisë. E para nga këto forca janë SHBA, e ndjekur nga Franca e cila ngeci në cep dhe po kërkon një rrugëdalje por vazhdon të qëndrojë në prapavijë në këtë lojë, “tha ai.

Ai më tej shtoi se Izraeli mban marrëdhëniet e tij me Greqinë në fushën e investimeve ushtarake ndërsa Egjipti u “mbërthye midis SHBA dhe Rusisë”.

Sipas Tahsin, çështjet në detet Egje dhe Mesdhe nuk do të zgjidhen lehtë.

De-përshkallëzimi i tensionit

Enes Bayrakli, drejtori i studimeve Evropiane në Fondacionin turk për Kërkime Politike, Ekonomike dhe Sociale (SETA), i tha Anadolu Agency se bisedimet konsultative janë të rëndësishme në drejtim të ruajtjes së “diplomacisë”.

Sidoqoftë, Bayrakli tha se bisedimet nuk janë shumë premtuese dhe se ai nuk pret rezultate “dramatike” prej tyre.

Ai tha se një “ndryshim i mundshëm në ekuilibrin e pushtetit midis të dy palëve” mund të reflektohet në tryezën e diplomacisë, duke shtuar përfshirj e një “pale të tretë” në bisedime mund të ndryshojë dinamikën.

“Përveç kësaj, Greqia e sheh veten të fuqishme kundër Turqisë – jo për sa i përket ekonomisë ose ushtrisë por diplomacisë,” tha ai, duke theksuar se fuqia e palës Greke në diplomaci vjen nga Bashkimi Evropian dhe grupet “anti-Turqi” në shtetet perëndimore .

“Kështu, ajo kërkon gjëra që Turqia nuk do t’i pranonte, gjë që çon në një bllokim në bisedime,” tha Bayrakli.

Në vizitën e Dendias në Turqi, eksperti i SETA tha: “Kjo vizitë ka kuptim në drejtim të de-përshkallëzimit të tensionit midis dy palëve.”

Vizita do të thotë gjithashtu që të dy palët po synojnë të kthehen në diplomaci dhe të krijojnë një terren negociatash, tha Bayrakli, duke shtuar se pala greke nuk dëshiron të duket si një palë që largohet nga bisedimet.

“Sigurisht, ky nuk është dimensioni i vetëm në marrëdhëniet Turko-Greke. Përveç Mesdheut Lindor, ekziston çështja e migrantëve, bashkëpunimi në fusha të ndryshme duke përfshirë energjinë, trafikimin njerëzor dhe terrorizmin. Ka gjithashtu marrëdhënie ekonomike,” tha ai.

Ky artikull është i shkruar nga gazetarët e Descript.al, gëzon të drejtën e autorësisë sipas Ligjit Nr. 35/2016, “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e lidhura me to”.
Shkrimi mund të ripublikohet nga mediat e tjera vetëm duke cituar Descript.al dhe në fund të vendoset linku i burimit, në të kundërt çdo shkelës do të mbajë përgjegjësi sipas Nenit 178 të Ligjit Nr/ 35/2016